Onderzoeksgegevens van Mondriaans Victory Boogie Woogie nu digitaal ontsloten
De resultaten van zes jaar materiaaltechnisch onderzoek naar het kunstwerk Victory Boogie Woogie van Piet Mondriaan (1872-1944) zijn gedigitaliseerd en toegevoegd aan de recent vernieuwde database RKDtechnical. Het digitaal toegankelijk maken van de dataset biedt nieuwe mogelijkheden voor onderzoek naar het werk en de werkwijze van Mondriaan.
Victory Boogie Woogie
Na jarenlang te hebben gewerkt met zijn kenmerkende beeldtaal van zwarte lijnen en gekleurde rechthoeken, begon Mondriaan na zijn verhuizing naar New York in 1940 nieuwe mogelijkheden te verkennen waarin kleurvlakken en lijnen meer met elkaar versmolten. In juni 1943 schreef hij hierover: ‘I have changed a little my way of painting and this effort has taken me entirely. But I found a way which pleases me better: I have broken my lines so that they appear as little color-squares and broken also the white planes. In this way the picture becomes more dynamic.’ Deze nieuwe dynamiek kwam uiteindelijk tot uitdrukking in slechts twee werken, waaronder Victory Boogie Woogie waar hij in 1942 aan begonnen was. Het schilderij bleef bij Mondriaans overlijden in 1944 onvoltooid achter op de ezel in zijn atelier.
Materiaaltechnisch onderzoek
Van 2006 tot 2012 werd Victory Boogie Woogie uitgebreid materiaaltechnisch onderzocht door internationale experts. Dit onderzoekproject was een gezamenlijk initiatief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en het Kunstmuseum Den Haag. Het doel was meer inzicht te krijgen in de ontstaansgeschiedenis van het werk en Mondriaans werkwijze. Centraal stonden vragen op het gebied van materialen en opbouw van het werk. Zou het mogelijk zijn om de geschiedenis van het doek in kaart te brengen? En wat zou het kunstwerk ons kunnen vertellen over de kunstenaar en zijn denk- en werkwijze?
Voor het onderzoek werden meerdere methodes toegepast, waaronder fotografie in strijklicht, UV-fluorescentie en (doorvallend) infraroodlicht, XRF spectroscopie, onderzoek van monsters en stereomicroscopie. Ook zijn digitale reconstructies gemaakt van het schilderij. De onderzoeksresultaten werden destijds gepubliceerd in het boek Victory Boogie Woogie uitgepakt (Amsterdam University Press, 2012).
Digitalisering om verder onderzoek te stimuleren
Ruim 21 GB aan bronmateriaal uit het onderzoeksproject is nu digitaal toegankelijk gemaakt. Zo blijven de materiaaltechnische gegevens behouden voor de toekomst en beschikbaar voor nieuw onderzoek. De ontsluiting van de dataset maakt deel uit van het E-RHIS-project Victory Boogie Woogie in Detail, een samenwerking tussen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Kunstmuseum Den Haag en het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis.
De data is nu te raadplegen via RKDtechnical, de database van RKD Research voor materiaaltechnisch onderzoek naar kunstwerken. Deze database brengt technische documentatie samen van musea, restauratoren, universiteiten en andere erfgoedinstellingen. Met de toevoeging van deze data bevat RKDtechnical inmiddels meer dan 16.000 onderzoeksregistraties.
De bronmaterialen van het onderzoeksproject Victory Boogie Woogie Uitgepakt worden in hun oorspronkelijke vorm aangeboden, zonder interpretatie of duiding. Door de bronnen rechtstreeks beschikbaar te stellen, blijft ruimte bestaan om nieuwe onderzoeksvragen te stellen, eigen interpretaties van het materiaal te vormen en daarmee tot nieuwe inzichten over het kunstwerk en Mondriaans werkwijze te komen.
Samenwerking
De digitale ontsluiting van deze onderzoeksgegevens is een project van E-RIHS en is tot stand gekomen in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en Kunstmuseum Den Haag. Het project sluit aan op de tentoonstelling die in september 2027 opent, waarin de kunstwerken Victory Boogie Woogie en Broadway Boogie Woogie voor het eerst in ruim tachtig jaar samen te zien zijn in Nederland.