Q&A over de veranderingen bij het RKD

Hoe verschillen de rollen van een kennisinstituut en een onderzoeksinstituut?

Een onderzoeksinstituut richt zich primair op het zelf uitvoeren van onderzoek. Een kennisinstituut richt zich op het verzamelen, beheren, toegankelijk maken en delen van bronnen en kennis, en op het ondersteunen van het onderzoek van anderen.

Wij gaan nog sterker inzetten op het beheren, verrijken en toegankelijk maken van onze unieke collectie en data, en het faciliteren van kunsthistorisch onderzoek binnen nationale en internationale netwerken. Daarbij staan onze hoogwaardige kennis en dienstverlening aan gebruikers centraal.

Wij verschuiven van een model waarin we zelf onderzoeksresultaten publiceren naar een rol als aanbieder van bouwstenen voor onderzoek. Met onze kennis, collecties, data en expertise ondersteunen en faciliteren wij onderzoek.

Waarom verandert het RKD van koers?

De koerswijziging is noodzakelijk om toekomstbestendig te blijven en de financiële positie te versterken. Door scherpe keuzes te maken, verzekeren wij de duurzame uitvoering van onze kernfuncties: het beheren, ontsluiten en toegankelijk maken van kunsthistorische bronnen en kennis. Tegelijkertijd stelt onze aangescherpte koers ons in staat beter in te spelen op de behoeften van het veld.

We zien dat de kennisbehoefte verandert en dat onderzoekers, musea, universiteiten, de kunsthandel en erfgoedinstellingen steeds meer behoefte hebben aan goed toegankelijke data, betrouwbare kennis en digitale onderzoeksvoorzieningen. De beperkte financiële ruimte vraagt daarbij om scherpe keuzes en innovatieve oplossingen.

Met onze koers als kennisinstituut versterken we onze rol als vertrouwde facilitator, adviseur en infrastructuurpartner.

Waarom werken er geen Conservatoren meer bij het RKD?

De functie van Conservator was traditioneel sterk gericht op specialistische kennisontwikkeling, documenteren en onderzoek doen in opdracht binnen een bepaald vakgebied. In lijn met de nieuwe koers is deze rol vervangen door de functie van Collectiespecialist, waarin specialistische inhoudelijke kennis en het toegankelijk maken van collecties en data samenkomen. Hierbij ligt de nadruk op het ontwikkelen, en toegankelijk maken van de collectie en kennis.

Een groot deel van de medewerkers die eerder als Conservator werkzaam was, is in deze nieuwe functie geplaatst. Hierdoor blijft specialistische kennis behouden, terwijl deze nog sterker wordt ingezet voor het beheren, verrijken en toegankelijk maken van collecties en data.

De veranderingen binnen het RKD betekenen ook een verschuiving in het type werkzaamheden. Sommige rollen zijn vervallen of veranderd, terwijl er tegelijkertijd behoefte is aan nieuwe expertise, bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering, data, IT en dienstverlening. De nieuwe vacatures sluiten aan bij de aangescherpte koers en onze toekomst.

Hoe behoudt het RKD zijn kennis?

Onze expertise blijft een belangrijke kracht, maar wordt op een andere manier ingezet. Waar voorheen onderzoek centraal stond, ligt de nadruk nu op kennisdeling, infrastructuur en ondersteuning van het veld. Daarbij zetten wij onze expertise in vanuit de vragen en behoeften van onze gebruikers. De praktijk helpt ons bepalen waar kennisontwikkeling, verrijking van data en ondersteuning het meest nodig zijn.

Wij kunnen kennis waarborgen doordat inhoudelijke expertise en duiding centraal blijven staan.  Digitalisering van de collectie en het verbeteren van de digitale infrastructuur zijn geen doel op zich, maar een middel om bronnen en kennis duurzaam toegankelijk te maken en te verrijken. We blijven investeren in inhoudelijke kwaliteit, interpretatie en context, en werken actief samen met onderzoekers en partners om kennis verder te ontwikkelen.

Hierin vervullen acht Collectiespecialisten een belangrijke rol, ieder met een eigen expertisegebied, variërend van vroege Nederlandse kunst tot moderne en hedendaagse kunst. Daarnaast beschikken zij over specialistische kennis van onderzoeksterreinen zoals de kunstmarkt, herkomstonderzoek, materiaaltechnisch onderzoek en Digital Humanities.

Op onze medewerkerspagina vind je een overzicht van onze Collectiespecialisten, inclusief contactgegevens.

Wordt er helemaal geen onderzoek meer gedaan bij het RKD?

Er wordt nog steeds onderzoek gedaan, maar in een andere vorm en met een ander doel. Wij voeren niet langer individueel en langdurig onderzoek uit, maar richten ons op onderzoek dat in dienst staat van de ontwikkeling van de collecties en data. Deze vorm van onderzoek wordt uitgevoerd door onze Collectiespecialisten. Het doel hiervan is om de kwaliteit, toegankelijkheid en bruikbaarheid van onze collecties en data verder te vergroten.

Blijft het RKD open voor samenwerken?

Het RKD blijft een verbindende rol spelen in het nationale en internationale netwerk van kunsthistorische instellingen. Daarbij richten we ons op het opzetten van gezamenlijke projecten rond digitalisering, collectieontsluiting, data-uitwisseling en kennisdeling. Wij gaan actief in gesprek met onderzoekers, musea, de kunsthandel, universiteiten en erfgoedinstellingen. Op basis van deze samenwerkingen bepalen we waar kennisontwikkeling en dienstverlening de grootste meerwaarde bieden.