Archief Amphis Foundation

Wandeling van Abramović en Ulay

Marina Abramović en Ulay maakten ieder een eigen wandeling van negentig dagen over de Chinese Muur. Ulay vertrok vanaf het westelijke uiteinde van de Jiayu-pas, aan de rand van de Gobi-woestijn, en liep oostwaarts. Abramović begon in het oosten bij de Shanhai-pas, ook wel bekend als ‘de drakenkop’, nabij de Gele Zee, en trok naar het westen. Volgens de Chinese mythologie vormt de Muur een verdedigingslinie tussen goed en kwaad en markeert zij het spoor van een draak die zich als beschermgod ondergronds voortbeweegt en de levensenergie van de aarde belichaamt. Deze symbolische en mythische betekenissen van de Muur speelden een grote rol bij de totstandkoming van de performance.

Sluitstuk

Toen in 1983 de voorbereidingen voor het werk begonnen in samenwerking met de Amphis Foundation, was het oorspronkelijke plan om elkaar halverwege de Muur te ontmoeten en ter plekke in het huwelijk te treden. Na vijf jaar onderhandelen met de Chinese autoriteiten was hun relatie zodanig verslechterd dat het idee om te trouwen veranderde in een afscheid. In Shenmu bij Erlang Shan, in de provincie Shaanxi, liepen ze elkaar tegen het lijf op 27 juni 1988, waarna ze hun artistieke praktijk onafhankelijk van elkaar zouden voortzetten. Het werk kan daarmee worden gezien als het sluitstuk van hun gezamenlijke oeuvre.

De realisatie van de performance was afhankelijk van langdurige onderhandelingen met het communistische China, een politieke dimensie die in het archief goed naar voren komt. Ook kreeg het project een documentaire: The Great Wall of China: Lovers at the Brink (1989), geregisseerd door de Schotse filmmaker Murray Grigor. Vanwege de samenwerking met de Chinese omroep ontving de Amphis Foundation een opmerkelijke penning als souvenir. De documentaire vond daarna in installatievorm zijn weg naar het museum via meerdere tentoonstellingen, onder meer in het Stedelijk Museum Amsterdam in 1989.

Archief

Het archief van de Amphis Foundation weerspiegelt de gelaagdheid en productionele omvang van de performance. Het bestrijkt de periode 1983-1992 en omvat onder meer zwart-wit- en kleurenfoto’s, handgeschreven brieven die Ulay vanaf de Muur verstuurde, de stichtingsakte, overeenkomsten en fondsaanvragen, zakelijke correspondentie, financiële en juridische verslagen, en betaalbewijzen. Daarnaast bevat het archief praktische documenten ter voorbereiding van de reis, zoals boodschappenlijstjes, een paklijst, routebeschrijvingen en landkaarten.

Ook in artistiek opzicht is het archief bijzonder: het bevat filmscripts, een synopsis en aantekeningen waarin Marina Abramović en Ulay hun kunstopvattingen en ideeën over de performance hebben vastgelegd. Daarmee biedt het archief niet alleen inzicht in de politieke, economische en institutionele kaders waarbinnen het werk tot stand kwam, maar ook in de conceptuele vormgeving en praktische uitvoering van een grootschalig performancekunstproject buiten de muren van het museum.