De problematische kunstenaar Pseudo Jan Wellens de Cock
Van de vroeg zestiende-eeuwse meester die bekendstaat als Pseudo Jan Wellens de Cock is verrassend weinig met zekerheid vastgesteld. Met de nieuwe RKD Study De problematische kunstenaar Pseudo Jan Wellens de Cock. Naamgeving, historiografie en ondertekening brengt het RKD voor het eerst het beschikbare onderzoek samen, inclusief de recent ontsloten infraroodopnamen, en plaatst dit materiaal in een bredere kunsthistorische context. Hiermee legt het RKD waardevol onderzoek duurzaam vast en maakt het toegankelijk voor toekomstige generaties.
Pseudo Jan Wellens de Cock
Over sommige zestiende-eeuwse Nederlandse kunstenaars bestaan vijfhonderd jaar later nog altijd vragen over hun oeuvre en identiteit. Dat geldt ook voor Pseudo Jan Wellens de Cock, die in de kunstgeschiedenis verschillende namen droeg, waaronder Jan de Cock, Jan Wellens de Cock en Meester J. Kock. Aan zijn naam zijn zo'n veertig schilderijen verbonden, vermoedelijk ontstaan in Antwerpen of Leiden. Waar hij precies vandaan kwam en werkzaam was, blijft onbekend.
Infraroodonderzoek
Met infraroodreflectografie (IRR) is de afgelopen decennia uitgebreid onderzoek gedaan naar de ondertekeningen in de schilderijen die aan de kunstenaar worden toegeschreven. De directe aanleiding voor deze RKD Study is de toevoeging van alle IRR-opnamen aan de database RKDtechnical.
“Infraroodreflectografie (IRR) biedt inzicht in een verborgen, maar methodologisch cruciale fase van het artistieke proces: de ondertekening. Terwijl geschilderde oppervlakken in de loop der eeuwen kunnen zijn veranderd, blijven ondertekeningen stabiel.” legt dr. Moorea Hall-Aquitania, RKD-conservator technische documentatie, uit. “Systematische documentatie en duurzaam beheer van IRR-materiaal is daarom essentieel voor toeschrijvingsvraagstukken, atelierpraktijken en de historiografie van de vroeg-Nederlandse schilderkunst.”
Borging van onderzoek en kennis voor de toekomst
De RKD Study plaatst het technische materiaal in een bredere kunsthistorische context. Dr. Suzanne Laemers, RKD-conservator vroege Nederlandse schilderkunst, schetst hoe in ruim honderd jaar – van 1912 tot heden – over de kunstenaar en zijn werk is geschreven. Oud-RKD-conservator technische documentatie dr. Margreet Wolters presenteert per schilderij de resultaten van het IRR-onderzoek en bespreekt wat deze onthullen over de ondertekeningen. De RKD Study biedt geen conclusies en pasklare antwoorden, maar een verhaal met een open einde. Hiermee wordt onderzoeksmateriaal en kennis duurzaam vastgelegd voor toekomstige generaties.
Deze RKD Study is samengesteld op initiatief van Jan Piet Filedt Kok, voormalig hoofdconservator vroege Nederlandse schilderkunst van het Rijksmuseum en professor emeritus atelierpraktijken en materieel-technisch onderzoek aan de UvA. Het werk van Pseudo Jan Wellens de Cock kwam gedurende zijn loopbaan regelmatig op zijn pad. Het RKD dankt Jan Piet voor het zo genereus ter beschikbaar stellen van zijn onderzoeksmateriaal en het delen van zijn kennis over deze raadselachtige, maar fascinerende kunstenaar.
De RKD Study De problematische kunstenaar Pseudo Jan Wellens de Cock. Naamgeving, historiografie en ondertekening is te lezen op RKD Studies.
RKD Studies (linkt naar externe website)
Bekijk hier de RKD Study over de raadselachtige kunstenaar Pseudo Jan Wellens de Cock.